Pigwa – co to za owoc? Właściwości i zastosowanie w kuchni

Pigwa to charakterystyczny, intensywnie pachnący owoc, który pojawia się jesienią. Przypomina jabłko lub gruszkę, ale jest od nich znacznie twardszy, bardziej kwaśny i cierpki. Z tego powodu rzadko spożywa się go na surowo. Doskonale nadaje się natomiast do przygotowywania syropów, konfitur, galaretek, kompotów oraz nalewek. Jakie właściwości ma pigwa i co można z niej zrobić?

Pigwa – co to za owoc?

Pigwa pospolita to roślina należąca do rodziny różowatych, podobnie jak jabłoń i grusza. Może przyjmować formę niewielkiego drzewa lub większego krzewu. Jej owoce dojrzewają jesienią – zazwyczaj we wrześniu i październiku.

Dojrzała pigwa ma intensywnie żółtą skórkę, niekiedy pokrytą delikatnym meszkiem. W zależności od odmiany jej owoce mogą przypominać kształtem jabłka albo gruszki. Wyróżniają się również bardzo mocnym, cytrusowo-kwiatowym aromatem.

Miąższ pigwy jest jasny, twardy i mało soczysty. Surowy owoc ma wyraźnie kwaśny oraz cierpki smak. Dopiero po ugotowaniu, upieczeniu albo zasypaniu cukrem staje się łagodniejszy i łatwiejszy do wykorzystania w kuchni.

Pigwa a pigwowiec – czy to ten sam owoc?

Pigwa i pigwowiec często są ze sobą mylone, ale nie są tą samą rośliną. Pigwa występuje najczęściej w formie niewielkiego drzewa, a jej owoce są stosunkowo duże i przypominają jabłka lub gruszki.

Pigwowiec jest natomiast niższym krzewem, często sadzonym w ogrodach jako roślina ozdobna. Jego owoce są mniejsze, twardsze i zwykle jeszcze bardziej kwaśne. Wyróżniają się intensywnym zapachem i zawierają dużo pektyn.

Owoce zarówno pigwy, jak i pigwowca są jadalne. Można przygotowywać z nich syropy, konfitury, galaretki, nalewki oraz inne przetwory. W codziennym języku niewielkie owoce pigwowca często również nazywa się pigwą.

Jak smakuje pigwa?

Surowa pigwa jest kwaśna, cierpka i bardzo twarda. Jej smak może przypominać połączenie jabłka, gruszki i cytryny. Niektóre odmiany nadają się do jedzenia bez obróbki, ale większość owoców jest zbyt twarda, aby spożywać je w taki sposób.

Po ugotowaniu lub upieczeniu pigwa mięknie, a jej smak staje się łagodniejszy. Pod wpływem dłuższej obróbki termicznej jasny miąższ może zmienić kolor na różowy, pomarańczowy lub czerwonawy. Owoce zachowują przy tym swój intensywny aromat.

Jakie wartości odżywcze ma pigwa?

Surowa pigwa jest owocem o stosunkowo niewielkiej kaloryczności. W 100 gramach zawiera około 57 kcal. Dostarcza przede wszystkim węglowodanów, błonnika pokarmowego i wody. Znajdują się w niej również witamina C, potas, miedź oraz niewielkie ilości żelaza, magnezu i witamin z grupy B.

Pigwa zawiera ponadto pektyny, kwasy organiczne i polifenole. Dokładna ilość poszczególnych składników zależy między innymi od odmiany, stopnia dojrzałości owocu, warunków uprawy oraz sposobu jego przygotowania.

Warto pamiętać, że świeża pigwa jest niskokaloryczna, ale przygotowane z niej konfitury, syropy i nalewki mogą zawierać dużo cukru. Kaloryczność gotowego produktu zależy więc przede wszystkim od zastosowanego przepisu.

Jakie właściwości ma pigwa?

Pigwa może być wartościowym uzupełnieniem zróżnicowanej diety. Zawiera witaminę C, która wspiera prawidłowe działanie układu odpornościowego i pomaga chronić komórki przed stresem oksydacyjnym. Nie oznacza to jednak, że spożywanie pigwy może zapobiec infekcji lub ją wyleczyć.

Obecny w owocach błonnik wspiera prawidłową pracę jelit i pomaga utrzymać uczucie sytości. Pigwa zawiera także pektyny, czyli rodzaj rozpuszczalnego błonnika. Składniki te odpowiadają między innymi za charakterystyczne żelowanie przetworów.

W pigwie znajdują się również polifenole, które wykazują właściwości przeciwutleniające. Pomagają chronić komórki przed działaniem wolnych rodników. Pigwę warto jednak traktować przede wszystkim jako jeden z elementów urozmaiconego jadłospisu, a nie środek leczniczy.

Część witaminy C może zostać utracona podczas długiego gotowania oraz przechowywania. Obróbka termiczna nie pozbawia jednak owocu wszystkich wartościowych składników – w przetworach nadal pozostają między innymi błonnik i pektyny.

Czy pigwę można jeść na surowo?

Pigwa jest jadalna na surowo, ale ze względu na swoją twardość i cierpki smak rzadko spożywa się ją w tej postaci. Jeśli owoc jest odpowiednio dojrzały, można pokroić go w bardzo cienkie plasterki i dodać do herbaty, wody lub deseru.

Popularnym sposobem przygotowania pigwy bez gotowania jest zasypanie kawałków owocu cukrem. Po pewnym czasie pigwa puszcza sok, który można wykorzystywać jako dodatek do herbaty. Tak przygotowany produkt należy przechowywać w lodówce.

Przed wykorzystaniem owoc trzeba dokładnie umyć i usunąć znajdujący się na skórce meszek. Następnie należy wyciąć twarde gniazdo nasienne. Pestek pigwy nie powinno się rozgryzać ani celowo spożywać.

Sprawdź również: Jak suszyć grzyby? W piekarniku, suszarce i na nitce

Co można zrobić z pigwy?

Kwaśny smak, intensywny aromat i duża zawartość pektyn sprawiają, że pigwa ma wiele zastosowań kulinarnych. Można przygotować z niej zarówno słodkie przetwory, jak i dodatki do dań wytrawnych.

Syrop z pigwy

Jednym z najprostszych sposobów wykorzystania owoców jest przygotowanie syropu. Umytą pigwę należy pokroić, usunąć gniazda nasienne, a następnie umieścić kawałki owoców w słoiku i zasypać cukrem. Pigwa stopniowo puści sok, który można dodawać do herbaty, wody albo deserów.

Dżem i konfitura z pigwy

Pigwa świetnie nadaje się do przygotowywania dżemów i konfitur. Zawarte w niej pektyny pomagają uzyskać gęstą konsystencję. Owoce można łączyć z jabłkami, gruszkami, pomarańczami lub śliwkami. Do przetworów pasują także cynamon, imbir, goździki, kardamon i wanilia.

Galaretka z pigwy

Duża zawartość pektyn sprawia, że sok z pigwy stosunkowo łatwo tężeje. Przygotowana z niego galaretka może być dodatkiem do pieczywa, naleśników, serów, mięs lub deserów.

Kompot z pigwy

Pokrojone owoce można ugotować w wodzie z dodatkiem cukru, miodu i przypraw. Pigwa dobrze komponuje się z cynamonem, goździkami oraz skórką pomarańczową. Ze względu na intensywny smak warto połączyć ją z jabłkami lub gruszkami.

Pigwa do herbaty

Plasterki świeżej pigwy albo przygotowany z niej syrop mogą zastąpić cytrynę w herbacie. Owoc nadaje napojowi kwaśny smak i charakterystyczny aromat. Syrop najlepiej dodawać do lekko przestudzonego napoju.

Pigwa pieczona

Pigwę można piec z dodatkiem miodu, masła, cukru lub korzennych przypraw. Ze względu na twardość owoc potrzebuje więcej czasu niż jabłko. Upieczona pigwa dobrze smakuje z jogurtem, owsianką, lodami albo kremowym serkiem.

Pigwówka

Owoce pigwy są również popularnym składnikiem domowych nalewek. Pigwówka ma intensywny aromat oraz słodko-kwaśny smak. Należy jednak pamiętać, że nalewka jest napojem alkoholowym, dlatego powinna być spożywana wyłącznie przez osoby dorosłe i z umiarem.

Sosy i dodatki do dań wytrawnych

Pigwę można wykorzystać do przygotowania chutneyu, sosu albo dodatku do pieczonych mięs. Jej kwaśny smak dobrze równoważy tłuste i intensywne potrawy. Pasuje również do serów dojrzewających, pasztetów i dań z drobiu.

Jak przygotować pigwę do przetworów?

Pigwa jest bardzo twarda, dlatego jej krojenie może wymagać użycia ostrego, stabilnego noża. Owoce należy dokładnie umyć i wytrzeć, usuwając meszek znajdujący się na skórce. Nie zawsze trzeba je obierać – skórka także zawiera pektyny i może pozostać na owocu, jeśli pozwala na to przepis.

Pigwę należy przekroić, usunąć gniazdo nasienne, a następnie pokroić miąższ w kostkę albo cienkie plasterki. Pokrojone owoce szybko ciemnieją, dlatego można skropić je sokiem z cytryny lub od razu rozpocząć dalsze przygotowanie.

Jak przechowywać pigwę?

Kupując pigwę, najlepiej wybierać owoce twarde, intensywnie żółte i pozbawione dużych obić, pleśni oraz miękkich, brązowych plam. Dojrzała pigwa powinna wydzielać mocny, przyjemny zapach.

Owoce można przechowywać przez kilka tygodni w chłodnym, suchym i przewiewnym miejscu. Można również umieścić je w lodówce. Ponieważ pigwa ma intensywny aromat, warto przechowywać ją z dala od produktów łatwo pochłaniających zapachy.

Pokrojoną pigwę można zamrozić. Najpierw należy usunąć gniazda nasienne, podzielić miąższ na mniejsze kawałki i umieścić go w szczelnym opakowaniu. Zamrożone owoce można później wykorzystać do kompotów, dżemów, sosów oraz wypieków.

Pigwa – aromatyczny owoc nie tylko do herbaty

Pigwa to jesienny owoc o intensywnym aromacie, kwaśnym smaku i szerokim zastosowaniu w kuchni. Dostarcza błonnika, witaminy C, pektyn oraz związków o właściwościach przeciwutleniających. Choć ze względu na twardy i cierpki miąższ rzadko je się ją na surowo, po odpowiednim przygotowaniu może stać się podstawą wielu smacznych przetworów.

Najczęściej przygotowuje się z niej syrop do herbaty, dżem, konfiturę, galaretkę, kompot lub nalewkę. Pigwa sprawdzi się również jako składnik deserów, sosów oraz dodatków do mięs i serów. Dzięki dużej zawartości pektyn przetwory z jej udziałem naturalnie uzyskują gęstą konsystencję.