Jak suszyć grzyby? W piekarniku, suszarce i na nitce

Czy wiesz, że suszenie to jeden z najlepszych sposobów na zachowanie smaku i aromatu leśnych grzybów na dłużej. Prawidłowo przygotowane mogą później wzbogacić sosy, zupy, farsze, bigos oraz świąteczne potrawy. Do ich wysuszenia nie zawsze potrzebny jest specjalny sprzęt – można wykorzystać piekarnik, suszarkę do żywności albo tradycyjną nitkę. Jak przygotować grzyby i po czym poznać, że są już gotowe do przechowywania?

Jakie grzyby nadają się do suszenia?

Do suszenia najlepiej wybierać grzyby o zwartym miąższu i intensywnym aromacie. Szczególnie dobrze sprawdzają się:

• borowiki,
• podgrzybki,
• koźlarze,
• smardze,
• kanie,
• opieńki.

Suszyć można zarówno kapelusze, jak i trzony, o ile są zdrowe i niezbyt twarde. W przypadku maślaków warto wcześniej zdjąć lepką skórkę z kapelusza. Kurki również można suszyć, jednak po wysuszeniu niekiedy stają się twarde lub lekko gorzkie, dlatego często lepiej je zamrozić albo zamarynować.

Do suszenia należy przeznaczać wyłącznie świeże, zdrowe i prawidłowo rozpoznane grzyby jadalne. Proces ten nie usuwa toksyn, dlatego grzyb trujący pozostanie niebezpieczny także po wysuszeniu. Jeżeli nie mamy pewności co do zebranego okazu, nie należy go przetwarzać ani spożywać.

Jak przygotować grzyby do suszenia?

Grzyby najlepiej przygotować do suszenia możliwie szybko po powrocie z lasu. Na początku trzeba je dokładnie przejrzeć i usunąć okazy robaczywe, spleśniałe, nadgniłe lub mocno uszkodzone.

Pozostałości ziemi, piasku, mchu i igliwia najłatwiej usunąć za pomocą małego nożyka, pędzelka, miękkiej szczoteczki albo lekko zwilżonej ściereczki. Grzybów przeznaczonych do suszenia nie powinno się długo moczyć. Ich miąższ łatwo chłonie wodę, przez co cały proces trwa później znacznie dłużej.

Jeżeli grzyby są mocno zabrudzone, można je szybko opłukać pod bieżącą wodą. Następnie trzeba bardzo dokładnie osuszyć je ręcznikiem papierowym i pozostawić na chwilę do odparowania.

Duże kapelusze i trzony należy pokroić na plastry o grubości około 3–5 mm. Powinny być podobnej wielkości, aby wysychały w równym tempie. Małe grzyby można przekroić na pół, a najmniejsze pozostawić w całości.

Jak suszyć grzyby w piekarniku?

Suszenie grzybów w piekarniku jest łatwe i nie wymaga zakupu dodatkowego urządzenia. Trzeba jednak regularnie kontrolować temperaturę i stan poszczególnych kawałków.

Pokrojone grzyby rozkładamy pojedynczą warstwą na ruszcie albo blasze wyłożonej papierem do pieczenia. Plastry nie powinny się dotykać ani na siebie nachodzić, ponieważ utrudni to odprowadzanie wilgoci.

Piekarnik ustawiamy początkowo na około 40°C. Po wstępnym podsuszeniu grzybów temperaturę można zwiększyć do 50–60°C. Najlepiej użyć termoobiegu, który poprawi cyrkulację powietrza.

Podczas suszenia wilgoć musi mieć możliwość wydostania się z urządzenia. Jeśli instrukcja obsługi danego piekarnika na to pozwala, można pozostawić drzwiczki lekko uchylone. W innym przypadku warto regularnie je otwierać, aby wypuścić nagromadzoną parę.

Grzyby należy od czasu do czasu przewracać i sprawdzać, czy mniejsze kawałki nie są już gotowe. Suszenie najczęściej zajmuje od 4 do 8 godzin, ale dokładny czas zależy od gatunku grzybów, grubości plastrów, ilości produktów oraz możliwości piekarnika.

Zbyt wysoka temperatura nie przyspieszy prawidłowo całego procesu. Może sprawić, że grzyby przypieką się na powierzchni, pozostając wilgotne w środku. Stracą również część swojego naturalnego aromatu i mogą stać się bardzo ciemne.

Jak suszyć grzyby w suszarce elektrycznej?

Suszarka do żywności zapewnia stały przepływ ciepłego powietrza, dlatego pozwala równomiernie wysuszyć większą liczbę grzybów. Nie trzeba również pozostawiać włączonego piekarnika przez wiele godzin.

Przygotowane plastry rozkładamy luźno na sitach. Między kawałkami powinny pozostać odstępy umożliwiające swobodną cyrkulację powietrza. Następnie ustawiamy temperaturę na około 45–55°C.

Jeżeli urządzenie nie rozprowadza ciepła równomiernie, co jakiś czas warto zamienić sita miejscami. Można również odwrócić większe kawałki na drugą stronę.

Suszenie grzybów w suszarce zazwyczaj trwa od 5 do 10 godzin. Nie jest to jednak sztywna zasada. Grube, wilgotne kawałki mogą potrzebować więcej czasu, natomiast cienkie plastry wyschną znacznie szybciej. Zamiast kierować się wyłącznie czasem, należy regularnie kontrolować ich strukturę.

Jak suszyć grzyby na nitce?

Suszenie na nitce to tradycyjna metoda, która nie wymaga użycia prądu. Sprawdzi się jednak tylko w ciepłym, suchym i dobrze wentylowanym miejscu. Przy wysokiej wilgotności powietrza grzyby mogą schnąć zbyt wolno, a wtedy pojawia się ryzyko rozwoju pleśni.

Oczyszczone i pokrojone grzyby nawlekamy na mocną nić za pomocą igły. Między poszczególnymi kawałkami pozostawiamy niewielkie odstępy. Jeśli będą do siebie przylegać, wilgoć może gromadzić się w miejscach styku.

Gotowe sznury zawieszamy w suchym, ciepłym oraz przewiewnym pomieszczeniu. Można przykryć je cienką gazą, która ochroni żywność przed kurzem i owadami, nie blokując przy tym przepływu powietrza.

Grzybów nie powinno się wieszać nad kuchenką, w wilgotnej piwnicy ani w miejscu, w którym łatwo przejmą obce zapachy. Suszenie na nitce może zająć od kilku dni do ponad tygodnia, zależnie od temperatury, wilgotności i wielkości kawałków.

Jeśli grzyby długo pozostają miękkie lub pogoda staje się wilgotna, warto dokończyć suszenie w piekarniku albo suszarce elektrycznej.

Ile czasu suszyć grzyby?

Nie da się wskazać jednego czasu odpowiedniego dla wszystkich grzybów. Orientacyjnie proces może trwać:

• w piekarniku – około 4–8 godzin,
• w suszarce elektrycznej – około 5–10 godzin,
• na nitce – od kilku dni do ponad tygodnia.

Na czas suszenia wpływają przede wszystkim gatunek grzybów, zawartość wody, wielkość kawałków, temperatura oraz przepływ powietrza. Cienkie i równo pokrojone plastry schną szybciej niż duże kapelusze pozostawione w całości.

Po czym poznać, że grzyby są dobrze wysuszone?

Prawidłowo wysuszone grzyby są lekkie, wyraźnie suche i łatwo się łamią. Nie powinny być miękkie, wilgotne ani elastyczne w środku. Jeśli mocno się wyginają i przypominają gumę, prawdopodobnie wymagają dalszego suszenia.

Warto sprawdzić przede wszystkim najgrubsze kawałki, ponieważ to w nich wilgoć utrzymuje się najdłużej. Schowanie niedosuszonych grzybów do szczelnego pojemnika może doprowadzić do rozwoju pleśni.

Nie trzeba się natomiast martwić, jeżeli część grzybów nadmiernie się wysuszy i zacznie kruszyć. Takie kawałki można zmielić na proszek, który sprawdzi się jako aromatyczna przyprawa do sosów, zup i dań jednogarnkowych.

Jak przechowywać suszone grzyby?

Po zakończeniu suszenia grzyby należy pozostawić do całkowitego wystygnięcia. Nie powinno się przekładać ich do pojemników, kiedy nadal są ciepłe, ponieważ wewnątrz może skroplić się para wodna.

Wystudzone grzyby przechowujemy w:

• szczelnie zamykanych słoikach,
• metalowych puszkach przeznaczonych do żywności,
• szczelnych pojemnikach,
• opakowaniach próżniowych.

Najlepsze będzie chłodne, ciemne i suche miejsce, położone z dala od zlewu, kuchenki oraz źródeł ciepła. Szczelne opakowanie zabezpiecza grzyby przed wilgocią, utratą aromatu i szkodnikami spożywczymi.

Przez kilka pierwszych dni warto kontrolować zawartość pojemnika. Jeżeli na jego ściankach pojawią się krople wody albo grzyby zaczną mięknąć, trzeba wyjąć je i ponownie wysuszyć. W przypadku zauważenia pleśni należy wyrzucić całą zawartość opakowania.

Sprawdź również: Co można zrobić ze śliwek? Nie tylko powidła

Podsumowanie – jak suszyć grzyby?

Suszarka elektryczna zapewnia najbardziej równomierne rezultaty i wymaga najmniej uwagi. Piekarnik będzie dobrym wyborem, jeśli suszymy grzyby okazjonalnie i nie chcemy kupować dodatkowego urządzenia. Nitka to najprostsze i najbardziej tradycyjne rozwiązanie, ale skuteczność tej metody w dużej mierze zależy od temperatury oraz wilgotności powietrza.

Niezależnie od wybranego sposobu najważniejsze jest dokładne oczyszczenie grzybów, pokrojenie ich na podobnej wielkości kawałki i całkowite usunięcie wilgoci. Dzięki temu zachowają swój smak oraz leśny aromat i będą mogły wzbogacać domowe potrawy przez wiele miesięcy.